Wat doen we tegen de oorlog in Oekraïne? Met dodenherdenking en Bevrijdingsdag stonden we er extra bij stil, zeker nu Zelenski ons land bezocht. En ik merk: we denken ineens heel anders over defensie en wapenleveranties. Het is verleidelijk om in juichstemming te komen als Oekraïne een slag wint en te zwijgen over de vele slachtoffers die er aan Russische zijde vallen. Die slachtoffers plaatsen we buiten ons denkkader. Ik wil hier geen politiek of militair advies geven – ik snap dat Oekraïne zich verdedigt – maar het is frappant hoe ons denken omgeslagen is. Wat is nu een christelijke houding?

Paus Franciscus pleit onophoudelijk voor de-escalatie. De eerste vraag is niet of een oorlog gerechtvaardigd is, maar wat zijn de gevolgen voor de allerarmsten en de ecologie? Een pauselijke adviseur tweette: beter een onrechtvaardige vrede dan een rechtvaardige oorlog. Wat kunnen we als christen doen? Alles wordt beslist buiten ons om. Maar we zouden wel veel meer het wapen van het gebed kunnen inzetten. Verder hieronder iets over de kracht van het gebed tegenover militaire wapens.

In de vastentijd heeft de Commissie van Europese Bisschoppenconferenties een eucharistische gebedsestafette onder de 39 leden georganiseerd. Iedere dag was een land aan de beurt om voor de slachtoffers en voor eht herstel van de vrede in Oekraïne te bidden. We begonnen in Albanië en op 17 maart was Nederland aan de beurt. In het dekenaat Thorn hadden we een H. Mis in de Kapel Onder de Linden; er waren mensen uit heel het dekenaat. Ik was niet ontevreden, maar denk tegelijk dat de koster gelijk had, die zei: er hadden ook wel wat meer mensen kunnen komen.

Tegenover oorlogsgeweld, dat nu plaats vindt, staan wij tamelijk machteloos. We vinden er wat van, spreken ons erover uit en delen dat met elkaar. Maar is het niet nodig met geloof en vertrouwen het wapen van het gebed aan te grijpen? Er zijn oorlogen gestopt door het rozenkransgebed.

Na de Tweede Wereld Oorlog heerste de Sovjet-Unie over Oost-Europa. En ook de hoofdstad van Oostenrijk Wenen is tien jaar lang bezet door Sovjettroepen. Op 13 mei 1955 vertrokken deze ineens en zonder enig geweld te gebruiken uit het economisch belangrijke en strategisch gunstig gelegen Oostenrijk. Waarom trokken ze daar ineens weg? De oorzaak wordt toegeschreven aan het rozenkransgebed. Gedurende acht jaar had pater Petrus Pavlicek publiekelijk rozenkranstochten georganiseerd. Op het eind namen hier wel een half miljoen mensen aan deel …

Voor ons een uitnodiging om met dit gebed de Koningin van de vrede ook nu aan te roepen voor het herkrijgen van die vrede.

Wim Miltenburg fso, pastoor-deken

Onze bisschop heeft voor alle kerkgangers met Pasen een paaskaart met afbeelding van de Emmausgangers. De tekst erbij is een oproep:  Hoe vaak heb ik Hem niet doorzien omdat ik Hem niet zag, hoewel Hij net zo naast mij liep …  Een paasevangelie voor onze tijd! Jezus trekt met ons mee, zonder dat wij het in de gaten hebben. En wat gebeurt er onderweg? Hij herinnert aan woorden die gezegd zijn en gebeurtenissen die hebben plaats gevonden en die confrontatie met bijbelse beelden maakt het hart bereid. De ontmoeting met Jezus verandert ons hart. En zo kunnen we tot geloof komen.

Het gaat om die ontmoeting met Jezus. Hij verwacht van ons meer dan alleen een geloof in een eeuwig leven. Vóór de opwekking van Lazarus horen we dat duidelijk in zijn gesprek met Lazarus’ zus Martha. “Ik ben de verrijzenis en het Leven …. Geloof je dit?” En haar antwoord: “Ja, Heer, ik geloof vast dat Gij de Messias zijt, de Zoon Gods, die in de wereld komt.”

Tot op het kruis heeft Jezus zijn liefde voor ons getoond. Aan het kruis gestorven, daarna begraven is Hij op de zondag verrezen. Hij verwacht van ons een persoonlijk antwoord. Dat wij instemmen met het geloof in de Jezus’ verrijzenis. 

Vele zaken van ons geloof zijn inhet verleden ter discussie gesteld. Maar nooit is betwist dat de christenen de joodse rustdag vervangen hebben door de zondag. Dit was zo vanzelfsprekend, want Jezus is op die eerste dag van de week uit de dood opgestaan. Iedere zondag heeft zo iets van Pasen, dat we nu vieren. Zo trekt Jezus met ons mee. Dat wij ook met Hem door het leven trekken. Zalig paasfeest.

Wim Miltenburg fso, pastoor-deken

Jaarlijks vieren we St.-Jozef op 19 maart; dit jaar een dag later, want de viering van de zondag (19 maart) krijgt in de vastentijd voorrang. Als Jezus zijn openbare leven begint, komen we St.-Jozef niet meer tegen. Hij zal te midden van zijn familie, dus in de nabijheid van Jezus en Maria. Daarom is hij ook patroon geworden voor een zalige dood.

Tegelijk doet ons dit beseffen dat Jezus en Maria Jozef gemist zullen hebben. Hij had hen altijd goed beschermd, bijvoorbeeld op de vlucht naar Egypte en weer terug. Het doet ons tegelijk beseffen dat Maria als weduwe verder moest en Jezus al relatief jong zijn aardse vader moest missen De leegte die Jozef achterliet had grote consequenties voor Maria en Jezus. Door zijn overlijden moest Jezus voor het timmerbedrijf zorgen en werd Hij ineens hoofd van het gezin. We komen dit tegen bij de bruiloft te Kana: Maria is aanwezig maar dan moest Jezus, volgens de gebruiken, ook uitgenodigd zijn (vgl. Joh 2, 1-2).

Ongetwijfeld bleef Jozef toch in hun gedachten en gebeden en zullen zij in dankbaarheid hem in hun hart hebben bewaard. Ook hierin kunnen wij Jezus navolgen door St.-Jozef aan te roepen. Hij is vanuit zijn beschermende taak jegens Jezus en Maria patroon van de Kerk geworden en blijkt een machtig voorspreker in vele noden. In een bekend gebed tot St.-Jozef bidden we “Zoals gij weleer het Kind Jezus uit het grootste levensgevaar hebt gered, zo verdedig nu ook de heilige Kerk van God tegen de vijandelijke aanslagen en alle tegenwerking.” De H. Theresia laat ons weten dat zij zich niet kan herinneren ooit iets aan St.-Jozef gevraagd te hebben dat zij niet heeft verkregen. “Ik geloof dat de Heer ons wil laten zien dat Hij hem ook in de hemel alles zal gunnen wat hij van Hem verlangt, zoals Hij hem op aarde als zijn pleegvader onderdanig was. Dit is ook ervaren door enkele andere personen aan wie ik heb geadviseerd zich aan hem te onderwerpen.”

Wim Miltenburg fso, pastoor-deken

Sterven van St.-Jozef (St.-Antoniuskerk, Bregenz)